MIDDEN - DELFLAND

Langs en in het water in mei en juni

In de vele waterwegen en sloten komen deze maanden een aantal mooie planten in bloei.

De Waterlelie (Nymphaea alba) is medio juni overal te vinden in de waterwegen in en om Schipluiden waar weinig of geen stroming is. Deze overblijvende waterplant heeft een sterke, kruipende wortelstok. De bladeren staan op lange stengels en zijn eivormig tot rond. De grote bloemen met witte kroonbladren zijn even lang als de vier groene kelkbladeren. Bloeitijd juni tot augustus. Beschermde plant!

De Gele Plomp (Nuphar luteum) heeft net als de waterlelie een sterke overblijvende wortelstok en bladeren op lange stengels. Vaak zie je beide soorten bij elkaar. De bloemen zijn geel en geuren sterk. De bloeitijd is ook juni tot augustus. Beschermde plant!

De Gele lis (Iris pseudacorus) is in mei en juni op vele plaatsen langs vaarten en sloten in bloei te zien. Deze overblijvende, ca. 1 meter hoge plant, heeft een dikke, vertakte wortelstok. De bloemen zijn geel en in het midden donkerder en violetbruin geaderd. Hij behoort bij de narcisachtigen. Beschermde plant!

De Stinkende Gouwe Chelidonium majus) is familie van de papavers (net als b.v. de Klaproos). Het is een middelgrote tot grote (ca. 70 cm) overblijvende plant. Hij groeit graag in vochthoudende, goede grond en komt voor langs bosranden, in struikgewas en op stortplaatsen. Bladeren zijn af en toe behaard, de onderste gesteeld, met inhammen geveerd. De bovenste zijn bijna zittend. Bladeren zijn gelobd gekarteld, van onderen groengrijs. De gele bloemen staan in schermen. De vruchten zijn liniaal vormige capsules. De plant zaait zich overvloedig uit (mede geholpen door mieren). Bloeitijd mei - oktober.

Bij het breken van stengeltoppen en bladstelen komt een okergeel sap vrij. Dit enigszins giftig sap kan (met wisselend succes) gebruikt worden om wratten te laten verdwijnen. De stof heeft een bacterie dodende eigenschap en wordt gebruikt om zijn krampminderende en galdrijvende werking.

De Fijne waterranonkel (Ranunculus aquatilis) groeit in alle zoetwatermilieus, van modder tot langzaam stromend water, en tot 1 meter diep. Onder water zijn de bladeren fijn verdeeld. Drijvende bladeren zijn handvormig. De bloemen zijn 5-15 mm groot. In korte tijd kan deze soort uitbundig tot bloei komen. Bloeitijd april - september.

De Zwanebloem (Butomus unbellatus) is een overblijvende plant die tot 150 cm groot wordt. Het is een hoge moerasplant met een kruipende wortelstok. De bloemen staan in een tros bij elkaar en zijn zacht rose. Ook wel koffiebloem genoemd naar zijn op koffiebonen lijkende zaden. Bloeitijd: juni tot augustus langs oevers en in greppels.

De Echte Koekoeksbloem (Lychnis flos-cuculi) is geen echte waterplant maar komt wel voor in een drassige omgeving. Deze overblijvende plant kan tot 80 cm groot worden. Bloeitijd: mei tot juli.

De minder vaak voorkomende witte variant van de Echte koekoeksbloem (Lychnis flos-cuculi 'Alba') komt ook voor in sommige rietlandjes.

Het Groot Hoefblad van een paar maanden geleden (kijk hier) is uitgegroeid tot een grote plant. Weliswaar danig verminkt door insecten en slakken staat deze plant nog steeds langs de oevers.

Altijd weer leuk is te zien hoe jonge fuutjes in pyama mee varen met moeder (of is het vader). Bijna niet te herkennen zit het jong tussen de vleugels verborgen, met alleen zijn kopje mee kijkend waar de reis heen gaat.

De Slobeend (Anas clypeata; hier het mannetje) komt veel minder voor dan de Wilde eend, waar hij wel op lijkt. Het is een beschermde soort! Een groot verschil is de langere, brede snavel waarmee de Slobeend vooral dierlijk voedsel mee uit het water zeeft (slobbert). In september trekt hij naar het zuiden om in maart weer terug te keren naar West-, Midden- en Noord-Europa om te broeden. Het nest bouwt hij in weilanden en op akkers dat hij bekleedt met droog riet en donsveren. Het wijfje broedt 23-24 dagen op haar 9-12 grijze eieren.

De Kalmoes (Acorus calamus) is een meerjarige grote waterplant die behoort tot de Aronskelkfamilie. Het blad is als dat van een Gele lis, maar is aan één of beide randen gerimpeld. De kleine, aarvormige bloem, ook wel bloeikolf genoemd, staat in een rolvormige bloeischede. Het kruid is van oorsprong afkomstig uit zuidoost Azië. De mens bracht het naar Nederland. Vaak treft men de plant aan in vijvers op een lichte plaats. In Den Hoorn is de Kalmoeskade vernoemd naar deze plant. Dit exemplaar was te vinden langs de Lookwatering in Den Hoorn. Bloeitijd juni - juli. De wortelstok bevat een bittere stof met antibiotische, eetlust bevorderende en maagzuiverende werking.

13 augustus 2014