Laatste stukje winter

De winter is bijna voorbij en de eerste tekenen laten zich eind februari al zien in de polders. Tijdens mooie dagen kan men genieten van het veelzijdige landschap van polders, waterwegen en moerassen. 

(Bijna) Lente...

De Vlieten, een natuurpark in beheer bij Natuurmonumenten, ogen nog erg rustig, in afwachting van de trekvogels en het broedseizoen. Meerkoeten, ganzen, eenden en waterraven (aalscholvers) bevolken het gebied voornamelijk.

Elk jaar wordt een deel van de wilgen geknot, zoals hier langs de Zouteveenseweg. De nieuwe energie kan nu volop gebruikt worden voor de jonge scheuten. Wat verder staat een ooievaar rustig te wachten op klanten...

Even gingen de gedachten naar Noord-Holland, waar er wel jacht op knobbelzwanen gehouden werd (en wordt?).

Ook in Midden-Delfland bevindt zich in de polders een grote groep zwanen in afwachting van de aankomende lente.

Het Groot hoefblad (Petasites hybridus) steekt eind februari  aarzelend zijn kop uit de grond langs de vaarten en sloten en bloeit al een week later met hele kleine bloemetjes. Later pas komen de ca. 50 cm grote bladeren.

Pas als je heel dichtbij kijkt zie de echte bloemetjes. Haal je een aantal letters weg uit 'Pesatites' en je krijgt 'Pest'. Door bladeren op de pestbuilen te leggen zou de pestlijder deze ziekte overleven. De wond helende en ontsmettende eigenschappen waren waarschijnlijk in de IJzertijd al bekend. Met vond in een pre-historisch mijnwerkerskamp (in Oostenrijk) gedroogde en gebundelde bladeren van deze plant. In de homeopathie wordt de plant vanwege zijn slijm- en krampoplossende en pijnstillende werking nog steeds voorgeschreven.

Al heel vroeg in de winter komen de niervormige blaadjes van het Speenkruid (Ficaria verna ook: Ranunculus ficaria) te voorschijn. In maart bloeit het met een groot aantal gele bloemetjes. Ook deze plant, die zich voortplant d.m.v. kleine knolletjes, groeit graag op vochtige plaatsen langs vaarten maar ook in tuinen. De verse bladeren bevatten veel vitamine-C en werden vroeger daarom veel gegeten als salade. De naam ficaria komt van het latijnse: ficus =  vijg: men vond de knolletjes lijken op vijgen.

De Dotterbloem (Caltha palustris) is op vele plaatsen verdwenen door moderne landbouwmethodes (kunstmest en bestrijdingsmiddelen), maar is nog volop aanwezig in Schipluiden, bijvoorbeeld in het natuurgebied de Vlietlanden. In de drassige omgeving langs de vaarten bloeit deze plant al in maart. Hij lijkt een beetje op het Speenkruid. Dat klopt ook, want de Dotterbloem is van dezelfde familie!

Letterlijk onder de rook van de raffinaderijen van Pernis bij Rotterdam haalt de plaatselijke rietdekker voldoende riet uit de Vlietlanden om zo voorraad voor het komende jaar te hebben. Uiteraard wordt een Westlander gebruikt voor het vervoer.

28 januari 2006